باب هشتم : مد و قصر و احكام آنها مد در لغت به معناى افزودن و كشيدن و در اصطلاح تجويد ، به معناى كشش صوت حروف مدى است . بيش از مقدار طبيعى ( اصلى ) . حروف مدى عبارتند از : الف كه همواره ساكن ماقبل مفتوح است ، واو ساكن ماقبل مضموم و ياء ساكن ماقبل مكسور در مقابل مد ، قصر است كه در لغت به معناى حبس و كوتاهى و منظور از آن در تجويد ، ترك مد اضافى مىباشد . علامت مد ، « ؟ » است كه در برخى چاپهاى قرآن با درشت و ريز كردن اين علامت نوع مد را نشان مىدهند . يكم - اقسام مد مد بر دو قسم است : طبيعى يا اصلى و فرعى . 1 - مد اصلى : آن است كه صوت حروف مدى به قصر ( يعنى مقدار يك الف يا دو حركت ) خوانده شود ، نه بيشتر و نه كمتر . براى مثال در كلمه‌هاى « اتونى » و « نوحيها » ، هر بخش به صورت طبيعى به مقدار دو حركت امتداد پيدا مىكند . 2 - مد فرعى : به امتداد صوت حروف مدى ، بيش از مقدار طبيعى گفته مىشود . اين قسم از مد ، انواعى دارد كه پس از اين دربارهء آن بحث خواهيم كرد .